مرتفع شده اعم از آثار شرعيه ، عقليه ، عاديه ، شرعيه هم مع الواسطه يا بلاواسطه ، بلاواسطه هم تكليفى و وضعى ، دنيوى و اخروى و خلاصه اينكه فعل خطأى و نسيانى و . . . كان لم يكن شيئا و هيچ اثرى ندارد . 3 - المقدر فى كل واحد من الفقرات الاثر البارز و الظاهر فيها . يعنى : در هر يك از فرازهاى نه‌گانه حديث عليحده آن اثر بارز و ظاهر را در تقدير مىگيريم يعنى در خطا بارزترين اثر فعل خطاى رفع شده و هكذا در نسيان . . . البتّه باز هم گفته‌اند الاثر الظاهر همان مؤاخذه است ولى تفاوت در اينست كه اگر كسى گفت به نظر من اثر بارز امر ديگرى است در آنصورت ثمره ظاهر مىشود . جناب مصنف مىفرمايد : من در هرسه احتمال نظر دارم و معتقد به احتمال چهارمى هستم . امّا اشكال قول اوّل : اين احتمال كه خصوص مؤاخذه مقدر باشد با ظاهر صحيحهء صفوان بن يحيى و ابى نصر بزنطى از امام رضا ( ع ) سازگار نيست . زيرا كه در آن روايت از امام سئوال مىشود : مردى از شيعيان شما را مكره كرده‌اند كه قسم بخورد بر طلاق همسرانش ، آزادى بردگانش و صدقهء مايملكش به اين صورت كه بگويد : « ان فعلت كذا فزوجاتى طالق ، عبيدى حرّ ، اموالى صدقه « 1 » » . آيا چنين قسمى واقع مىشود و اگر آن مرد احيانا آن عمل را انجام داد اموال او صدقه ، زنانش مطلقه و بندگانش آزاد مىشوند يا خير ؟ حضرت رضا ( ع ) در جواب فرمودند : خير اين قسم ارزشى نداشته و اين آثار مترتب نمىشود بدليل اينكه رسول

--> ( 1 ) - راجع به اين حديث احيانا اگر سؤالى در ذهن خواننده آمد مىتواند به شرح رسائل ج 2 ، صفحهء 254 مراجعه كند و در اينجا فقط به مقدار محل شاهد قناعت مىكنم .